|
Mide Ülseri
Mide Ülseri hakkında ansiklopedik bilgi
Ülser
sindirim kanalının mide özsuyu ile temas eden kısmında meydana gelen
bir yaradır. Yemek borusu ile midenin birleşme bölgesinde, midede ve
mideden hemen sonraki onikiparmak bağırsağında görülebilir. En sık
onikiparmak barsak ülserine rastlanır. Fakat son yıllarda ağrı kesici
ilaçların yaygın kullanımına bağlı olarak mide ülseri sıklığı da
artmıştır.
Tüm insanların yüzde 5 ile 10unun
hayatlarının bir döneminde ülser gelişir. Sık görülmesine karşın sık bir
ölüm sebebi değildir. Erkeklerde görülme oranı kadınlara göre daha
fazladır.
Ülser oluşumunda birden fazla etken
mevcuttur. En önemli etken; mide özsuyu ve içerdiği maddelerdeki
(asit-pepsin) artışın mide duvarına zarar vermesidir. Bunun yanı sıra bu
etkenlere karşı mideyi koruyan (mukus, PG) bileşimlerin azalması da
mide duvarını asidin etkisine karşı savunmasız bırakarak ülsere yol
açabilir. Ülser oluşumuna yol açan bazı dış etkenler de vardır. Bu
nedenler içinde; helikobakter pilori infeksiyonu, sigara kullanımı, ağrı
kesici ilaç kullanımı, genetik yatkınlık ve stres en sık
rastlanılanlardır. Helikobakter pilori son zamanlarda, ülser oluşumunda
oldukça etkili olduğu saptanmış bir bakteridir. Bu bakterinin mideden
uzaklaştırılmasına yönelik ilaç tedavileri hem ülser hastalığının
iyileşmesini hızlandırmakta, hem de tekrarlamasını büyük ölçüde
engellemektedir.
Belirti ve yan etkileri
Ülserin en sık belirtisi ağrıdır.
Ağrı, yanma ve tırmalanma şeklinde olabilir. Hastaların çok büyük bir
bölümünde ağrı görülür. Bunun yanı sıra iştahsızlık, bulantı, kusma,
şişkinlik ve erken doyma hissi de ülser belirtisi olabilir. Ülser
hastalığında özellikle tedaviye gereken önem verilmediğinde dört ana
komplikasyon gelişebilir. Bunlar ülserin kanaması, delinmesi, mide
çıkışını daraltması ve karın içindeki diğer organlara yapışmasıdır.
Ülserin teşhisi nasıl koyulur?
Kesin teşhis radyolojik ve
endoskopik inceleme ile konur. Radyolojik inceleme (mide filmi) kolay
uygulanan ve nispeten ucuz olan bir yöntemdir. Fakat yüzde 20 oranında
var olan bir ülser görülmeyebilir. Endoskopi (bir hortum vasıtasıyla
mide ve onikiparmak bağırsağının görülmesi) tanı değeri çok daha yüksek
bir yöntemdir. Ayrıca bu işlem sırasında biyopsi (parça) alma imkanı da
vardır. Hangi yöntemin ilk olarak tercih edileceği hekime, hastaya ya da
tetkiklerin maliyetine göre değişebilir.
Tedavisi
Ülser tedavisinin amaçları; ağrının
geçirilmesi, ülser iyileşmesinin hızlandırılması ve tekrarın
önlenmesidir. Tedavi; ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi olarak ikiye
ayrılır. İlaç tedavisi çok yönlüdür. Bu tür bir tedavide mide asidini
azaltıcı ilaçlar, mideyi koruyucu faktörlerin etkisini artıran ilaçlar
ve helikobakter piloriye karşı kullanılan ilaçlar kullanılır. Cerrahi
tedavi günümüzde daha çok komplikasyon geliştiğinde tercih edilmektedir.
Ülser hastalarına beslenme tavsiyeleri
Diyette baharatlı, baklagiller
içeren, çok soğuk besinlerden kaçınılmalıdır. Ancak ülser diyeti bugün
artık modası geçmiş bir kavram olarak nitelendirilmektedir. Bu nedenle
hastalar, kendilerinde şikayete yol açmayan her besini yiyebilir.
Eğer bir ülser tespit edilmişse;
• İlaç tedavinize mutlaka uyunuz.
• Başta aspirin olmak üzere mümkün olduğunca ağrı kesici kullanmayınız.
• Yediğinizde size rahatsızlık veren besinlerden uzak durunuz.
• Sigara içmeyiniz.
• Özellikle ağrılı dönemlerde alkol kullanmayınız.
• Stresten uzak durunuz. |
»