|
Sedef
Sedef Hastalığı
(psoriasis) çeşitli biçimlerde ortaya çıkabilen, tekrarlayıcı, kronik
bir deri hastalığıdır. Deride tipik olarak üzeri sedef rengi pullarla
kaplı kızarık alanlar mevcuttur. Derinin üst katmanı (epidermis) aşırı
derecede büyümekte, kalınlaşmaktadır. Oldukça sık görülen bir deri
hastalığıdır. Toplumun yaklaşık %1-2 sinde görülür. Hemen her yaşta
görülebilmesine rağmen 15-35 yaş arasında daha sık rastlanmaktadır. Hastalık
zaman zaman şiddetlenir, zaman zaman bulgular azalır.Ailesel yatkınlığı
olan kişilerde daha sık görülür. Vücudun her tarafında küçük
belirtileri ortaya çıksa da büyük parçalar daha çok gövde, dirsek, diz ,
kafa derisinde,derinin kat yerlerinde ve tırnaklar da ortaya çıkar. Normal
şartlarda deri yaklaşık bir ayda kendini yeniler. Ancak sedef
hastalığında bu süre birkaç güne kadar inmiştir ve ölü deri
hücrelerindeki artış kalın plaklar oluşturmaktadır. Deri yüzeyine
zarar veren yaralanmalar, kesikler, yanıklar, böcek sokmaları hastalığı
alevlendirebilir. Kanser tedavisinde kullanılan bağışıklık sistemini
baskılayıcı ilaçlar, romatizmal eklem hastalığı, viral veya bakteriel
enfeksiyonlar, alkol kullanımı, şişmanlık, güneş ışığından yararlanamama
veya aşırı güneş ışığı alma, stres, genel sağlık durumu bozuklukları,
çok soğuk iklim de alevlendirici etkenlerdendir. Sedef hastalığı bulaşıcı değildir.
BELİRTİLER:
Deri
Döküntüleri:Kuru, kızarık, keskin sınırlı, genellikle gümüş-sedef
renkli pullarla kaplı, kazındığında tabaka tabaka kalkan ve toz gibi
beyazlaşan, alttaki zeminde ise küçük kanayan noktacıklar bırakan
oluşumlardır.Daha çok gövde, dirsek, diz , kafa derisinde,derinin kat
yerlerinde yerleşmişlerdir.
Tırnak Belirtileri:
Hastaların yaklaşık yarısında el tırnaklarında daha az bir kısmında ise
ayak tırnaklarında toplu iğne başı büyüklüğünde çukurlaşmalar, tırnakta
kalınlaşma, sararma görülmektedir.
Kaşıntı
Eklem yerlerinde ağrı ve yanma olabilir. TANI:
Tanı genellikle derideki lezyonların görülmesi ile konulabilir. Ancak
bazen ayırıcı tanı için deriden biyopsi almak, kazıntı materyalinde
kültür yapmak gerekebilir.HLA (human leukocyte antigens) antijen kan
testi pozitif çıkabilir. TEDAVİ: Tedavide öncelikle
alevlenmelerin önüne geçilmeye çalışılır. Hasta hastalığının sügen
olduğu konusunda bilinçlendirilir. Hastanın derisinin kuruması
engellenmelidir. Bu amaçla deriyi nemlendirici bir takım losyonlar
kullanılabilir.Ayrıca D3 vitamini türevleri ve kortizonlu pomatlar
kullanılmaktadır. Fototerapi denilen güneş ışığı veren özel lambalar
ile tedavi de yararlı olabilmektedir.Ayrıca bazı kanser ilaçları da
tedavide iyi sonuçlar verebilmektedir. HASTALIĞIN GİDİŞİ: Sedef
hastalığı uygun tedavi ile kontrol edilebilen ancak ömür boyu sürerek
yaşam kalitesini etkileyen bir hastalıktır. Genellikle vücudun diğer
sistemlerini olumsuz etkilemez. KORUNMA: Bilinen bir korunma yolu yoktur.Herhangi bir diyet önerilemez. Cildi zedeleyecek etkenlerden ve stresten kaçınmak gerekir. |