|
Temas Dermatiti
Kontak dermatit,
derinin bazı maddelerle teması sonucu oluşan bir reaksiyondur. Bu
reaksiyonların % 80’ i tahrişe bağlı reaksiyonlar (örneğin: bulaşık
yıkama sonucu oluşan el gibi), % 20’ si de alerjik reaksiyonlardır.
Reaksiyon temastan hemen sonra olşumaz. Temas sonrası 1-3 gün sonra
oluşan belirtiler genellikle 1 hafta veya daha sonra kaybolur. Deri
kırmızı, kaşıntılı, iltihaplı ve kabarcıklı bir hal alır. Reaksiyon
genellikle temas yerinde en ağırken derinin diğer bölgelerinde de
Temas Dermatiti hakkında ansiklopedik bilgi
Kontak dermatit,
derinin bazı maddelerle teması sonucu oluşan bir reaksiyondur. Bu
reaksiyonların % 80’ i tahrişe bağlı reaksiyonlar (örneğin: bulaşık
yıkama sonucu oluşan el gibi), % 20’ si de alerjik reaksiyonlardır.
Reaksiyon temastan hemen sonra olşumaz. Temas sonrası 1-3 gün sonra
oluşan belirtiler genellikle 1 hafta veya daha sonra kaybolur. Deri
kırmızı, kaşıntılı, iltihaplı ve kabarcıklı bir hal alır. Reaksiyon
genellikle temas yerinde en ağırken derinin diğer bölgelerinde de
olabilir.
Kimlerde Olur? Genetik
yatkınlığı olan kişilerde gelişmesi kolaydır. Zehirli duvar sarmaşığı
ve meşe ile yoğun bir temas sonucu daha fazla oranda oluşurkun, kısa
süreli temas sonucu da oluşabilir. Alerjik kontak dermatit erişkinlerde
daha sıktır.
En Sık Hangi Maddeler Alerjik Kontak Dermatite Neden Olur? Zehirli
duvar sarmaşığı ve zehirli meşe en çok sorumlu olan bitkilerdir.
Zehirli sarmaşık yerde yetişebileceği gibi, asma ve ağaçlara da
sarılarak büyüyebilir. Bu bitkilerdeki uruşiol denilen bir reçine
reaksiyonlara neden olmaktadır. Bu madde el aleti ve bazı elbiselerin
yapımında kullanılır. Diğer bazı bitkiler, metaller, kozmetikler ve
bazı ilaçlar da reaksiyonlardan sorumludur. Yaklaşık 3000 tane kimyasal
madde alerjik dermatite yol açabilir. Bunları sürekli kullanan kişilerde
günün birinde kontak dermatit oluşabilir.
Hangi Metaller Kontak Dermatite Neden Olur? Nikel,
krom, civa kontak dermatite en sık neden olan metallerdir. Nikel bir
çok mücevher, kemer tokası ve kol saatinde bulunur. Ayrıca elbiselerdeki
fermuar, çıt çıt, kancalarda ve gözlük çerçevelerinde de bulunur. Nikel
ile birlikte krom kullanılması ile nikele reaksiyonu olan kişilerde
krom kaplamalı maddelere de reaksiyonlar görülmeye başlanmıştır. Kontakt
lens solusyonlarında bulunan cıva da bazı duyarlı kişilerde problemlere
yol açmaktadır. Cıvaya duyarlı olan kişiler kontak lens solusyonlarının
üzerindeki etiketleri dikkatlice okumalıdırlar. Bununla birlikte bir
çok kontak lens solusyonu cıva içermemektedir. Bu metallerden sakınmak
en önemli tedavi yöntemidir. Nikel yerine paslanmaz çelik ve 14 ayar
altın kullanılmalıdır. Bunlar çok az miktarda nikel içerirler (18 ayar
altında çok çok az miktarda nikel vardır).
Kozmetikler Alerjik Deri Reaksiyonlarına Neden Olabilirler mi? Saç
boyalarından tırnak cilalarına kadar bir çok kozmetik alerjik kontak
dermatite neden olabilir. Saç boyalarında bulunan parafenilendiamin en
sık sorumlu etkendir. Elbiseler için kullanılan boyalar da neden
olabilir. Parfümler, göz farları, tırnak cilaları, dudak boyaları ve
güneş kremleri de aynı şeyi yapabilir. Hipoalerjenik ürünleri
kullanmak en akıllıca yolardan biridir. Bu ürünler alerjik reaksiyona
neden olabilecek parfüm ve boya içermezler. Kolaylıkla bulunabilirler.
Hangi Tür İlaçlar Alerjik Kontak Dermatite Neden Olurlar? Antibiyotikli
kremlerde bulunan neomisindir en sık nedendir. Penisilin, sülfa
ilaçları, lokal anestetikler ve ilaçlardaki koruyucular diğer sorumlu
faktörlerdir. Sağlık çalışanları, özellikle hekimler ve diş hekimleri bu
maddelerle sık temas nedeni ile en çok risk altında olan kişilerdir.
Alerji uzmanınız size ilaçlarla oluşan kontak dermatitin tedavisi hakkında önerilerde bulunabilir.
Alerjik Kontak Dermatitin Tedavisi Nedir? Temas sonrası deri su ve sabunla ovulmalıdır. Reçine içeren ürünler ve elbiseler tekrar kullanılmadan önce yıkanmalıdır. Antihistaminikler
kaşıntıyı engellemek için kullanılabilirler. Belirtiler enfekte
olmadığı veya çok fazla kaşınmadığında alerjik kontak dermatit iz
bırakmaz. Kabarcıklar patlamamış iltihaplı bölgeye ıslak soğuk
kompres (1 litre su, 50 mililitre sirke karıştırılarak hazırlanır)
uygulayınız. Kalamin losyonu kaşıntıyı önlediği gibi kurumayı da sağlar. En
etkili tedavi kortizondur. Hafif derecedeki reaksiyonlarda düşük
kortizon içerikli kremler kullanılabilir. Orta ağırlıkta reaksiyonlar
varsa yüksek kuvvetteki kortizonlu kremler kullanılır. Çok ağır
reaksiyonlar için kortizon hapları gerekebilir. |