Vitiligo

Vitiligo deride renk kaybına uğramış beyaz plaklarla seyreden kronik, genelde ilerleyici kozmetik problem oluşturan bir deri hastalığıdır.Vitiligo alanlarında deri beyaz görünürken çevresindeki bölgeler normal renktedir ve bu bölgelerde cilde rengini veren melanositlerdeki hasar nedeniyle tüyler ve kıllardada beyazlık görülür.Renk kaybı olan bölgeler çeşitli büyüklüklerde ve değişik sınır yapıları içerebilirler.Kimi zaman bir nokta kadar küçükken,kimi zaman el ayası kadar büyük ve hatta tüm deri
Vitiligo hakkında ansiklopedik bilgi
Vitiligo halk arasında ala, baras, ebreş ve albino denilen cilt hastalığı. Derideki pigment (renk) hücrelerinin (melanositlerin) yıkımı ve kaybına bağlı gelişen bir renk bozukluğudur. Derinin rengi gider. Büyük beyaz lekeler olur. Ciddi kozmatik problemlere sebep olabilen beyaz deri lekeleriyle karakterlidir. Beyaz deri hastalıklarından en sık görülenidir. Toplumun % 1 kadarında Vitiligo vardır. En sık 20 yaş civarında görülür. Erkek ve kadında görülme sıklığı aynıdır. Siyah ırkta daha çoktur.

Sebebi kesin olarak bilinmemekle beraber otoimmün, anormal sinir tembihi, melanositlerin kimyevi olarak kendini yakması ve irsi teoriler sebep olarak gösterilmektedir. Bunlardan en bariz olanı irsi teoridir ki vitiligoluların % 30unun ailesinde aynı durum vardır.

Vitiligo vakalarının çoğunda bazı ilave hastalıklar bulunur: Trioid bozukluğu, böbrek üstü bezi yetmezliği, şeker hastalığı, halonevüs, permisiyoz anemi gibi.

Vitiligo genellikle iki taraflı ve sıklıkla simetriktir. Keskin kenarlıdır. Bazan sınırı deriden kabarık ve koyudur. Tipik lekeler, kemik çıkıntıları, vücudun dışa açılan yerleri (ağız, burun, göz, üreme organları çevresi) ,vücut kıvrımları (kasık ve koltuk altı) ve tazyik altında kalan yerlerdedir. Zamanla açık renklilik yayılır. Ciddi, fiziki ve ruhi stresler lekeleri ortaya çıkarır, büyütür. (Ağır güneş yanığı, cerrahi müdahale, gebelik, fenol gibi kimyevi maddeler, iş kaybı gibi.) Kıl follikülleri ve gözdeki pigment hücreleri ise mevcuttur. Ancak lekelerin üstündeki kıllar beyaz olabilir ama genellikle gridir.

Aile hikayesi ve tipik görünüm teşhis koydurur. Sarışınlarda Wood lambası muayenesi benzer lekelerden ayırır. Biyopsi alınırsa elektron mikroskopisinde pigment hücrelerinin yokluğu görülür. Ayrıca eşlik eden hastalıklar açısından araştırmalar yapılır.

Tedavi: Repigmentasyon (yeniden renklendirme), Tedavisi: Vakaların bir kısmı ağızdan psöralen alıp, 1-2 saat sonra güneş ışığına veya suni morötesi ışına tutularak düzelebilir. Bu tedaviyle kıl foliküllerinden yeni pigment meydana gelmektedir.

Depigmentasyon (Renksizleştirme) tedavisi: Vücudun yarısından çoğu vitiligolu ise depigmentasyon tedavisi yapılır. Bunda normal deri sahalarında Hidroginon, Monobenzone Eter Kremi sürerek aradaki pigment hücreleri de harap edilir ve tek bir renk sağlanır.

Bunların dışında kozmetiklerle boyayarak lekeler örtülebilir.
Hastalık
Vitiligo deride renk kaybına uğramış beyaz plaklarla seyreden kronik, genelde ilerleyici kozmetik problem oluşturan bir deri hastalığıdır.Vitiligo alanlarında deri beyaz görünürken çevresindeki bölgeler normal renktedir ve bu bölgelerde cilde rengini veren melanositlerdeki hasar nedeniyle tüyler ve kıllardada beyazlık görülür.Renk kaybı olan bölgeler çeşitli büyüklüklerde ve değişik sınır yapıları içerebilirler.Kimi zaman bir nokta kadar küçükken,kimi zaman el ayası kadar büyük ve hatta tüm deriyi etkilemiş olabilir.En sık etkilenen bölgeler ise yüz, dudak, boyun, göğüs, penis, diz, dirsek ve el sırtlarıdır. Beyaz bölgeler ultraviyole ışınına karşı hassas olurlar.Güneş yanıklarından, darbelerden sonra yeni vitiligo bölgeleri gelişebilir.Vitiligo birçok hastalıklarla (diabet, anemi, kanser, tiroit bezi hastalıkları.......) beraber görülebilir.Görülme sıklığı toplumda %1-2 arasındadır.Vücudda görülen her beyaz leke vitiligo anlamına gelmez ayrımın yapılması uzman doktor muayenesini ve wood lambası diye adlandırılan özel bir ışık muayenesini gerektirir.Kuruluğa bağlı lekeler, mantar lekeleri, egzema bölgeleri vitiligo ile karışabilir. Bu hastalık, otoimmun kökenli olup vücuddaki renk yapan hücrelere karşı vücudun yıkıcı hücrelerinin aktive olmasıyla başlar.Ailede bulunması, kişide görülme ihtimalini artırabilir ve özellikle vücudun bağışıklık sisteminin zayıfladığı stres, ameliyat, hastalık dönemlerinde vitiligonun başlaması ve artması daha olasıdır. Vitiligo bazen çıktığı bölgelerde sınırlı kalırken bazen ise yayılmaya ve hatta yeni bölgelerde gelişmeye yönelir.
Tedavi:
Bu kronik hastalık mutlak olarak doktor tarafından takip gerektirir. Öncelikle hastanın yanlışları yapmayarak hastalığın artışına katkıda bulunmaması amaçlanır. Güneşe çıkış saatleri hastaların kontrol altına alınır.15 faktör üstü bir koruyucu hastaya önerilir.Güneşte aşırı kalmanın doğuracağı sonuçlar hakkında kişiler bilgilendirilir. Lokal olarak uygun birtakım kremler kısıtlı bölgede vitiligosu olan hastalarda başlanabilir ve %40-50 etki sağlanabilir. Deriye uygulanan punch greftle ise bir bölgeden alınan sağlıklı derinin beyaz plaklara ekimi prensibine dayanıp, her zaman başarılı sonuçlar vermemektedir. Vitiligonun en etkili tedavisi dünyada ve ülkemizde ancak birkaç hastanede uygulayabildiğimiz PUVA IŞINI tedavisidir.UVA (320-400nm) dalga boyundaki ışınlar kısa tedavi aralıklarıyla özel kabinlerde cilde verilir.Haftada 2-3 seanslık düzenli uygulamalarla oldukça başarılı sonuçlar elde edilmektedir.Bu tedavi sırasında cilt üzerinde önce kırmızılık daha sonra kahverengi lekelenmeler ile başlayan rengin geri dönüşü görülmektedir.%70 hastada olumlu sonuca yani rengin geriye dönüp beyazlıkların kaybolduğu görülmektedir. Özellikle yüz ve boyun gibi estetik bölgelerdeki olumlu yanıtlar daha hızlı ve umut vericidir.